I-Message

โค้ชปุ๊ย นพวรรณ โพสพสวัสดิ์

 I-Message  

เพราะเหตุใดทฤษฎีการสื่อสารจึงเน้นหลักการของการสื่อสารจากตัวเองเป็นหลัก โดยใช้คำพูดที่มีตัวของเราเป็นประธานในประโยค

การพูดเฉพาะในส่วนของตัวเองนี้ ทำให้เกิดความเข้าใจ และลดความขัดแย้งในการสื่อสารได้ ส่วนหนึ่งเป็นเพราะประโยคของเราจะไม่ได้พาดพิงถึงบุคคลอื่น โดยเฉพาะคู่กรณี ยิ่งในเคสที่ความคิดเห็นไม่ตรงกันอยู่แล้ว ก็อาจก่อให้เกิดการใช้คำที่กล่าวหา กล่าวโทษ หรือล่วงละเมิดสิทธิ์บางอย่างของเขา และเป็นธรรมดาที่อีกฝ่ายจะต้องลุกขึ้นมาปกป้องสิทธิ์ของเขา จึงก่อให้เกิดความสับสนในการสื่อสาร เนื่องจากถึงตอนนี้เนื้อความก็ไม่เห็นได้ชัดเจนอีกต่อไปแล้ว ข้อความเต็มไปด้วยการปกป้อง และโต้ตอบ

การพูดออกมาจากตัวเองในความเห็นของผู้เขียน นอกจากจะช่วยป้องกันการเกิดเหตุดังกล่าวมาแล้ว ยังทำให้ผู้ที่เป็นเจ้าของสารรู้จักตัวเองได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น เพราะการสื่อสารแบบนี้ผู้พูดจะต้องกลับมาย้อนดูเสียก่อนว่าแท้ที่จริงนั้น เรามีความรู้สึกอย่างไร และเราต้องการอะไร

ช่วงเวลานี้สำคัญเป็นอย่างยิ่ง เมื่อเราฝึกทวนกลับเข้ามาในตัวเอง ไม่รีบส่งออกไปข้างนอกตามความเคยชิน จะทำให้เราค้นพบคุณค่าที่เป็นเนื้อแท้ของตัวเอง ยกตัวอย่าง เช่น เมื่อเรารู้สึกว่าหัวหน้าไม่ออกนโยบายที่เอื้อในการทำงาน ก็มักแสดงพฤติกรรมหงุดหงิดเมื่อคุยกับหัวหน้า รู้สึกว่าไม่ได้รับความยุติธรรม ประโยคที่พูดออกไปกับหัวหน้าจึงเต็มไปด้วยการกล่าวหา การเรียกร้องความเป็นธรรม และอาจจะขยายวงไปสู่คัดค้านในเรื่องอื่น ๆ ด้วย 

การสนทนาแบบนี้มักจะบานปลาย เพราะเนื้อความจริง ๆ ถูกบดบังเอาไว้ใต้อารมณ์ความรู้สึกและข้อความที่อยู่เพียงด้านบน หากผู้พูดได้หันกลับมาถามตัวเองว่าที่เราโต้ตอบจนดูเหมือนกับโจมตีอีกฝ่ายนั้น เป็นเพราะอะไรในตัวเรากันแน่ เขาก็จะรับรู้ว่าความต้องการนั้น อาจเป็นเพียง ความต้องการให้หัวหน้ารับฟังความเห็น, ต้องการการสนับสนุน, ต้องการให้งานมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ฯลฯ

จะสังเกตได้ว่า ลึกลงไปในความต้องการที่แท้จริง มีความเป็นกลาง มีความตั้งใจที่ดีอยู่ในนั้น แต่กลับไม่ได้แสดงออกอย่างตรงไปตรงมา

การใช้ i Message จึงเป็นแนวทางที่ทำให้ความเป็นจริงได้เปิดเผยออกมาอย่างจริงใจ ทำให้ผู้พูดเข้าใจตัวเองได้ในระดับลึก และทำให้ผู้ฟังรับสารได้ตรง มีความเข้าใจ เห็นอกเห็นใจ และไม่ต้องใช้พลังงานไปกับการป้องกันตัวเอง จนนำไปสู่การหาทางออกร่วมกันได้    

พูดอย่างไรคือ I-Message

ผู้เขียนมีความเห็นเกี่ยวกับการพูดประโยคที่เป็น I-Message หรือประโยคที่เป็นตัวแทนของผู้พูด ว่าควรมีขั้นตอนเกี่ยวข้อง จึงจะทำให้การพูดนั้น มีความหมายตรงกับสิ่งที่ต้องการสื่อสารซึ่งมาจากความต้องการที่แท้จริง ที่เป็นตัวตนของคน ๆ นั้น การพูดตามสคริปต์ก็อาจทำได้ แต่จะขาดความจริงแท้และอาจส่งผลให้การสื่อสารไม่ได้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่ต้องการได้

ขั้นแรก คือการกลับเข้ามารับรู้ความรู้สึก และความต้องการที่มีอยู่จริงภายในของตนเอง ควรให้เวลาตกผลึกว่าเรื่องที่จะสื่อสารนั้น ลึก ๆ แล้วมาจากความรู้สึกอะไรของเรา และมีความต้องการอะไรอยู่ในนั้น ความท้าทายในช่วงนี้ก็คือ หากผู้พูดอยู่สถานการณ์ที่มีความขัดแย้ง ก็จะทำให้หาได้ลำบากขึ้น เพราะกว่าที่จะเข้าไปรู้เบื้องลึกได้นั้น ต้องผ่านด่านของความรู้สึกที่อยู่ด้านบนไปเสียก่อน เช่น ความโกรธ หงุดหงิด เบื่อ เซ็ง ท้อใจ ฯลฯ ที่มีต่อสถานการณ์หรือต่อคู่สนทนา 

จากประสบการณ์ที่ผู้เขียนได้ทำงานในแวดวงการโค้ช พบว่าความรู้สึกด้านบนที่กล่าวมาแล้ว เป็นเพียงด่านหน้าที่คนเราแสดงออก เสมือนเป็นเกราะปกป้องความรู้สึกที่แท้จริงเอาไว้อีกชั้น หากให้เวลาค้นหาว่าที่เราโกรธหรือท้อใจนั้นเป็นเพราะพฤติกรรม/คำพูดอะไรของเขา และมากระทบกับความเป็นเราที่จุดไหน ตรงไหน ก็จะพบความรู้สึกอีกอย่างซ่อนเอาไว้ เช่น ผู้บริหารโกรธพนักงานที่มีท่าทีเอาเปรียบบริษัท พอสืบค้นว่าเรื่องที่เขาทำกระทบเราตรงไหนบ้าง ผู้บริหารก็อาจพบว่ากระทบที่เรากับเขาให้ไม่เท่ากัน บริษัทให้ผลประโยชน์แก่พนักงานอย่างเต็มที่ แต่พอมีโอกาสบางอย่าง พนักงานกลับมีท่าทีที่จะฉกฉวย โดยไม่คำนึงถึงบริษัทและสิ่งที่เคยได้รับไปตั้งมากมายนั้นเลย ผู้อ่านอาจะเริ่มเห็นได้ว่า ความรู้สึกในตรงนี้คือ ความน้อยใจ ต่างหาก

ขั้นต่อมา คือ การลองพูด/ซ้อมประโยคนั้นก่อนพูดจริง เพื่อที่จะได้พอรู้ว่าหากผู้ฟัง ฟังแล้วจะเข้าใจอย่างไร ตรงกับสิ่งที่ต้องการสื่อสารหรือไม่ โดยใส่องค์ประกอบที่สำคัญเข้าไป ประกอบด้วย ความรู้สึกที่แท้จริง (ที่อยู่ใต้ความโกรธ เช่น น้อยใจ หรืออึดอัดใจ), ความต้องการหรือสิ่งที่อยากได้ (ความเท่าเทียม), สิ่งที่อยากให้อีกฝ่ายทำ และเหตุผลประกอบ

เช่น ผู้บริหารอาจใช้ประโยคคำพูดว่า “เรื่องเบิกค่าล่วงเวลาที่คุณขอมานั้น ผมรู้สึกอึดอัดใจ เนื่องจากบริษัทได้รับผลกระทบจากสถานการณ์อยู่ ผมอยากให้มีความยุติธรรมกับทั้งสองฝ่ายด้วย คือบริษัทก็อยู่ได้ และพนักงานมีรายได้ อยากให้คุณทำงานโปรเจ็กต์นี้ให้เสร็จภายในเวลาทำการจะได้ไหม …”

การใช้ประโยค I-Message ให้บ่อยขึ้น จะทำให้เรื่องราวตรงไปตรงมามากยิ่งขึ้น ดีกว่าปล่อยให้อารมณ์ที่อยู่ด้านบน ๆ พัดพาไปจนไกลกว่าความเป็นจริง เช่น หากผู้บริหารไม่ให้เวลาค้นหาความต้องการลึก ๆ แล้ว ก็จะตอบสนองไปด้วยความโกรธ เพราะความโกรธอยู่บนสุด เช่น อาจต่อว่าพนักงานว่าเห็นแก่ตัว ถึงตอนนี้ก็คงพอจะคาดเดาผลที่จะตามมาได้

การให้ความสำคัญในเรื่องนี้ ทำให้เกิดความจริงมากยิ่งขึ้นในที่ทำงาน ความเป็นจริงย่อมจะนำประโยชน์มาให้มากกว่าสิ่งที่คลุมเครือซับซ้อน ลองมาค่อย ๆ สร้างเรื่องนี้ให้เกิดขึ้นด้วยประโยคที่สื่อข้อความจากตัวเรากันดีไหม

Share:

Facebook
Twitter
Email

ค้นหาตามหมวดหมู่

Article Category Facet

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

ยอมรับทั้งหมด
จัดการความเป็นส่วนตัว
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    เปิดใช้งานตลอด

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์

    คุกกี้ประเภทนี้จะทำการเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ของคุณ เพื่อเป็นประโยชน์ในการวัดผล ปรับปรุง และพัฒนาประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ ถ้าหากท่านไม่ยินยอมให้เราใช้คุกกี้นี้ เราจะไม่สามารถวัดผล ปรังปรุงและพัฒนาเว็บไซต์ได้

บันทึกการตั้งค่า